Γεννώντας φυσικά: η ψευδαίσθηση των επιλογών και τα δικαιώματα των γονιών

θα μιλήσει η Beverley A Lawrence Beech είτιμη πρόεδρος του συλλόγου για τηνβελτίωση των μαιευτικών υπηρεσιών στην Αγγλία

Σάββατο 3 Οκτωβρίου στις 6μμ
στο κτίριο του ΕΔΟΘ, Προξένου Κορομηλά 51 στον 4ο όροφο
και η είσοδος είναι ελεύθερη
www.birthchoices.gr, info@birthchoices.gr

Θα μιλήσουν οι: Πόπη Μουρτζίκου, φυσιοθεραπεύτρια – ψυχοπροφυλάκτρια

και μητέρες για τις προσωπικές τους εμπειρίες

Η ομιλία θα γίνει το
Σάββατο 9 Μαϊου ώρα 17.30 στη Θεσσαλονίκη
στο κτίριο του ΕΔΟΘ, Προξένου Κορομηλά 51 στον 4ο όροφο
και η είσοδος είναι ελεύθερη
Για περισσότερες πληροφορίες: www.birthchoices.gr, info@birthchoices.gr

Είσοδος Ελεύθερη

Δημοσίευμα από την εφημερίδα “Το Ποντίκι” με τίτλο “Η εκδίκηση της μαμής”

Το φαινόμενο εξαπλώνεται. Ο λόγος περί της εναλλακτικής τάσης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια για τοκετό στο σπίτι, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Οι γυναίκες επιστρέφουν σε συνήθειες του παρελθόντος, όταν ακόμη οι γυναικολόγοι δεν αποτελούσαν πολυπληθή κλάδο και τα υπερσύγχρονα ιδιωτικά μαιευτήρια με το πολυτελές ξενοδοχειακό περιβάλλον δεν είχαν ξεφυτρώσει ακόμη. Οι γνώστες μιλούν για επιστροφή με μαζικές διαστάσεις. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Βρετανίας, για την οποία τα πλέον πρόσφατα στοιχεία (2006-2007) θέλουν τις…

…γεννήσεις στο οικιακό περιβάλλον να φθάνουν τις 17.000. Την ίδια στιγμή στην Ολλανδία το 35% του συνόλου των τοκετών λαμβάνουν χώρα στο σπίτι! Στην Ελλάδα τη θαλπωρή του δικού τους σπιτιού αναζητούν την κρίσιμη στιγμή του τοκετού ολοένα και περισσότερες γυναίκες. Από το 2006 πάνω από διακόσιες γυναίκες επέλεξαν να γεννήσουν στην κρεβατοκάμαρά τους, λέγοντας «όχι» στο μαιευτήριο, όταν δυο χρόνια νωρίτερα ο αριθμός αυτός άγγιζε μόλις τις εκατό. Στην ποδιά της λεχώνας κονταροχτυπιούνται βεβαίως ουκ ολίγοι υπέρμαχοι, με άλλους τόσους και μάλλον περισσότερους «διώκτες» του φαινομένου.

Η ιατρικοποίηση του τοκετού

Η έννοια του τοκετού έχει χάσει την πραγματική του διάσταση, λένε οι θιασώτες. Μια διαδικασία απολύτως φυσιολογική, η οποία δεν χρειάζεται συνήθως φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική επέμβαση, μετατρέπεται σε μείζον και σύνθετο ζήτημα, σε υπόθεση ειδικών. Ο τοκετός έχει ιατρικοποιηθεί, τονίζουν. Αυτό δείχνει, εξάλλου, και η πραγματικότητα. Οι αριθμοί επιμένουν ότι επτά στις δέκα γυναίκες στην Ελλάδα υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση, σε καισαρική τομή, ακόμη και σε περιπτώσεις που δεν συντρέχουν σοβαροί ιατρικοί λόγοι. Διόλου τυχαία τα παραπάνω στοιχεία έχουν προκαλέσει τα τελευταία χρόνια μια γενικευμένη επίθεση κατά των γυναικολόγων και των μεθόδων τους, με σοβαρούς υπαινιγμούς για εμπορευματοποίηση. «Σήμερα στην Ελλάδα, ενώ η γέννα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την τεχνολογία, το υπέροχο ένστικτο της μητρότητας όλο και συμπιέζεται», υπογραμμίζει η εκπρόσωπος του Συλλόγου για την Προαγωγή του Φυσικού Τοκετού «Ευτοκία». «Η γέννα έχει πλέον γίνει ιατρική πράξη και οι γυναίκες υποβάλλονται σε μια σωματική, ψυχολογική και οικονομική δοκιμασία που επηρεάζει όλη την οικογένεια, αλλά κυρίως την υγεία και την ανάπτυξη του ίδιου του μωρού». «Η έκφραση “φυσιολογικός τοκετός” ερμηνεύεται πολλές φορές κατά το δοκούν», εξηγεί η ίδια. «Εμείς εννοούμε τον τοκετό που ξεκινάει αυθόρμητα, μεταξύ της 37ης και της 42ης εβδομάδας κύησης – συμπληρωμένων. Ακούγεται συχνά ότι ο τοκετός μπορεί να χαρακτηριστεί φυσιολογικός μόνον εκ των υστέρων. Δεν συμφωνούμε. Σαν αποτέλεσμα της νοοτροπίας αυτής πολλοί μαιευτήρες αντιμετωπίζουν τη φυσιολογική γέννα με τις ίδιες μεθόδους που εφαρμόζουν σε επιλεγμένους τοκετούς».

Η επιφύλαξη των γιατρών

Από την άλλη πλευρά, πολλοί γυναικολόγοι νίπτουν τας χείρας τους όταν ερωτώνται για τον τοκετό στο σπίτι. Πολλοί από αυτούς αρνούνται ακόμη και να παραστούν, όταν τους ζητείται, στη διαδικασία, χαρακτηρίζοντας την πρακτική τουλάχιστον αναχρονιστική. «Πήρα την απόφαση να γεννήσω πριν από δυο εβδομάδες στο σπίτι μου», λέει επίτοκος που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία της. «Παρά το γεγονός ότι όλο το διάστημα της κύησης με παρακολουθούσε συγκεκριμένος γυναικολόγος-μαιευτήρας, ο ίδιος δεν δέχθηκε να είναι παρών στον τοκετό στο σπίτι. Δεν μου απαγόρευσε να το κάνω, επειδή είχα ομαλή εγκυμοσύνη και η πιθανότητα επιπλοκών ήταν μηδενική, αλλά επέμεινε μέχρι τέλους στις επιφυλάξεις του». Οι μαίες ανταπαντούν ότι και οι ίδιες συνεργάζονται με γιατρούς, οι οποίοι επαγρυπνούν στις περιπτώσεις τοκετού στο οικιακό περιβάλλον. Δεν αναλαμβάνουν, άλλωστε, την ευθύνη της πρακτικής αυτής, αν προηγουμένως δεν έχουν εξετάσει το ιατρικό ιστορικό της γυναίκας που κυοφορεί, αλλά και αν δεν έχουν διασφαλίσει ότι η κύηση ήταν «ανέφελη». Θέτουν μάλιστα ως βασική προϋπόθεση το σπίτι της γυναίκας να είναι σε κοντινή ακτίνα από νοσοκομείο, και φυσικά η απόσταση να μπορεί να διανυθεί σε διάστημα μικρότερο της μίας ώρας.

Το κόστος

Γυναίκες που έχουν γίνει μητέρες στο δικό τους περιβάλλον διευκρινίζουν πάντως ότι ένα από τα θετικά της υπόθεσης αυτής, κάτι που λειτούργησε και ως κίνητρο για την τελική τους επιλογή, ήταν το κόστος. Τα νοσήλια σε ένα υπερσύγχρονο μαιευτήριο και η αμοιβή του γιατρού μπορεί να φθάσουν σε ιλιγγιώδη ύψη, για διάστημα το πολύ μίας εβδομάδας. Δεν είναι λίγες οι φορές που ένα ζευγάρι καλείται να καταβάλει 5.000-6.000 ευρώ, ποσό που αυξάνεται αναλόγως προς τις παροχές, και μάλλον δεν έχει ανώτατο πλαφόν. Αντιθέτως, τα οικονομικά μεγέθη συρρικνώνονται όταν το μωρό συναντά για πρώτη φορά τον κόσμο στο δικό του σπίτι, καθώς τα έξοδα ανέρχονται μόλις στα 1.500 ευρώ.

(Ποντίκι, 4.9.2008)

Ολο και περισσότερες υποψήφιες μητέρες επιλέγουν τη φυσιολογική γέννα εκφράζοντας την αντίθεσή τους στη βιομηχανοποίηση της διαδικασίας

ΑΧ. ΧΕΚΙΜΟΓΛΟΥ απο την εφημερίδα “Το ΒΗΜΑ” 14-9-08

Η «δικτατορία της καισαρικής» που ισχύει στην Ελλάδα μετατρέπει την ευτυχία της γέννησης ενός παιδιού σε δυσβάσταχτη οικονομική επιβάρυνση

* Μονόδρομος η επέμβαση

Κάθε χρόνο στην Ελλάδα έρχονται στον κόσμο περίπου 100.000 νεογνά. Η κυρίαρχη τάση στη νέα γενιά και ιδιαίτερα στο Λεκανοπέδιο είναι να γεννηθεί το παιδί σε κλινική. Ωστόσο, από την πρώτη στιγμή που η σύλληψη γίνει γνωστή, ξεκινά μια ασταμάτητη πίεση προς τους μέλλοντες γονείς για την «εντατικοποίηση της εργασίας» στα ραντεβού με τους γιατρούς. Ακόμη, όπως όλοι μαρτυρούν, το ενδεχόμενο της καισαρικής τομής έχει αποκτήσει χαρακτήρα μονόδρομου.

Μπροστά στην προοπτική της γέννας-φασόν, πολλές γυναίκες αντιδρούν και συνασπίζονται σιγά σιγά υπό τη σκέπη συλλόγων, αλλά και στο Διαδίκτυο. Οργανώσεις «επωάζονται» σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και επαρχία, ενώ στο Internet, σε ειδικές ιστοσελίδες και φόρα, οι μέλλοντες γονείς εκδηλώνουν την οργή τους με την όλη διαδικασία, που μετατρέπει σε ψυχολογικό και οικονομικό βάρος το πιο όμορφο πράγμα που τους έχει συμβεί. Η απάντησή τους; «Η φυσική επιλογή» – δηλαδή ο φυσιολογικός τοκετός.

«Υπάρχει πια μια βιομηχανία εγκυμοσύνης και τοκετού και οι συνεχείς εξετάσεις έχουν αντίκτυπο και στη γυναίκα και στο μωρό» σημειώνει η κυρία Κατερίνα Τσομπάνογλου, η οποία διανύει τους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης της. «Υπάρχει μια στάνταρντ διαδικασία κατά την προετοιμασία και τη διάρκεια του τοκετού που θεωρείται δεδομένη από την κλινική και τους ιατρούς και η οποία έχει ως αποτέλεσμα να μειώνονται οι επιλογές της γυναίκας» επισημαίνει.

Σύμφωνα με την κυρία Τσομπάνογλου, «το οικονομικό είναι μεγάλο θέμα, γιατί η αμοιβή των ιατρών ανεβαίνει ανάλογα με το αν το δωμάτιο είναι τρίκλινο, δίκλινο ή μονόκλινο». «Οταν κοιτούσα τις τιμές σε μεγάλη αθηναϊκή κλινική, αν θα γεννούσα σε τρίκλινο ή τετράκλινο δωμάτιο, θα έπρεπε να πληρώσω 2.500 ευρώ για το δωμάτιο και άλλα τόσα για τον γιατρό» αναφέρει και καταλήγει λέγοντας ότι «έχει γίνει πια ταρίφα».

Το άλλο φλέγον ζήτημα, αυτό των γεννήσεων με καισαρική, δεν απασχολεί μόνο την κοινή γνώμη· έχει φθάσει ως τη Βουλή στο παρελθόν. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, ο «πελαργός» συνεπάγεται χειρουργείο για μία στις δύο Ελληνίδες, ενώ το ποσοστό εκτοξεύεται ακόμη υψηλότερα στις ιδιωτικές κλινικές. Αν και στο μεγαλύτερο κομμάτι του δυτικού κόσμου η τάση πλέον είναι η «επιστροφή στη φύση», εν τούτοις στη χώρα μας πολλές κλινικές αναπτύσσουν χρηματοπιστωτικά προγράμματα, σε συνεργασία με τράπεζες, που συμπεριλαμβάνουν πλείστες όσες προσφορές. Κανείς δεν θα είχε αντίρρηση σε κάτι τέτοιο – άλλωστε σε καιρούς κρίσης η αγορά έτσι λειτουργεί, ωστόσο όταν μιλάμε για ζωή και όχι LCD οθόνες, τα πράγματα είναι διαφορετικά. «Εκεί θα κατέληγα και εγώ αν ακολουθούσα τον δρόμο που είχα πάρει μέχρι πριν από ενάμιση μήνα» αναφέρει η κυρία Τσομπάνογλου. Το «προβλεπόμενο» πρόγραμμα έχει ως εξής: επίσκεψη στον γιατρό για υπέρηχο κάθε τρεις εβδομάδες, ενώ το τελευταίο δίμηνο της κύησης κάθε δύο εβδομάδες. Ακόμη, το «πακέτο» περιέχει φάρμακα (σε ορισμένες περιπτώσεις), βιταμίνες και γενική αίματος κάθε μήνα, αλλά και προγεννητικό έλεγχο άπαξ. Ολα αυτά μαζί μπορεί να κοστίσουν συνολικά 2.600 ευρώ.

Ωστόσο, οι υψηλές δαπάνες έρχονται όταν ο «πελαργός» ετοιμάζεται για τη μεγάλη έξοδο. Η γέννα σε ιδιωτική κλινική – μαζί με την αμοιβή του ιατρού – μπορεί να στοιχίσει από 5.500 ως 14.000 ευρώ και αν επιλεγεί η «λύση» της καισαρικής στο ποσό προστίθενται άλλα 1.000 ευρώ. «Κερασάκι» στον λογαριασμό είναι άλλα 1.500 ευρώ για την 20ετή φύλαξη βλαστοκυττάρων. Σημειωτέον ότι το δημόσιο νοσοκομείο – που προτιμάται από τους μέλλοντες γονείς σε μεγαλύτερο βαθμό στην επαρχία – είναι σαφώς φθηνότερο, ωστόσο πολλοί μέλλοντες γονείς το αποφεύγουν λόγω των γενικότερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

«Πρέπει να παλέψεις για να έχεις το παιδί μαζί σου» τονίζει μια μητέρα που πρωτοστατεί σε πρωτοβουλία γονέων από τη Θεσσαλονίκη (η οργάνωσή τους – έχει βαφτιστεί «Mother Power» – βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα και προσεχώς θα μετεξελιχθεί σε σύλλογο). «Καλλιεργείται από τους γιατρούς ο φόβος ότι πρέπει να τρέμουμε τη γέννα» σημειώνει και προσθέτει ότι «έχει περάσει η πεποίθηση πως οι γυναίκες δεν μπορούν να γεννήσουν». Η αλλαγή των ιατρικών πρακτικών τους προβληματίζει πολύ καθώς, «σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, όταν το ποσοστό των καισαρικών ξεπεράσει το 15%, μπορεί να θεωρηθεί δυνητικά επικίνδυνο».

«Αρχίζει να υπάρχει σιγά σιγά κάποια αντίδραση, μάλλον μικρή, αν κρίνουμε από το υψηλό ποσοστό καισαρικών γεννήσεων» επισημαίνει με πικρία. «Οταν πας στην κλινική, θα κάνεις ό,τι σου πει ο γιατρός, δεν έχεις επιλογές» λέει. Οπως επισημαίνει, υπάρχουν μεγάλα οικονομικά κίνητρα, διότι πίσω από τη γέννα έχει στηθεί μια τεράστια βιομηχανία στην οποία ανακυκλώνονται πολύ μεγάλα ποσά. Στις τάξεις της «δεν συμφέρει σε κανέναν να μιλάει για τον φυσιολογικό τοκετό».

«Στις κλινικές υπάρχει η τάση να επισπεύδουν τον τοκετό και μια δωδεκάωρη γέννα θεωρείται μεγάλη» σημειώνει και προσθέτει: «Η μάνα δεν ξέρει ούτε τα δικαιώματά της ούτε τις παρενέργειες που μπορεί να έχει μια καισαρική». «Οταν άρχισα να τα ψάχνω, κατέληξα στο σπίτι. Κανείς δεν μιλάει για τις φυσικές μεθόδους αντιμετώπισης του πόνου» τονίζει.

* «Αντιμετωπίζουν τη γέννα ως κρίση»

Στην Ολλανδία το 30% των πρωτότοκων γυναικών και το 60% των δευτερότοκων γεννούν στο σπίτι διότι το κράτος αποδέχεται τη φυσική επιλογή και στέλνει μια μαία. «Εδώ οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν ξέρουν καν τι είναι, ενώ πολλοί γιατροί δεν έχουν παρακολουθήσει φυσικό τοκετό και μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τη γέννα ως κρίση» αναφέρει. «Υπάρχει θυμός γιατί στερούν από τις γυναίκες τη σημαντικότερη εμπειρία της ζωής» λέει και προσθέτει: «Οταν ήμουν έγκυος, ρώτησα σε μια κλινική για φυσικό τοκετό και όλοι με συνέδεαν με το λογιστήριο».

Στην Αθήνα εδώ και 11 χρόνια λειτουργεί ο σύλλογος «Ευτοκία», που έχει στόχο «την προαγωγή του φυσικού τοκετού» και δημιουργήθηκε από μητέρες, μαίες, γιατρούς και ψυχολόγους. Ο σύλλογος δεν καταδικάζει την καισαρική αυτή καθαυτή αλλά την «καισαρική για ευκολία». «Προάγουμε τον φυσικό τοκετό και θέλουμε η γυναίκα να βρει τη δύναμη για να γεννήσει» σημειώνει εκπρόσωπος του συλλόγου. Στην Ελλάδα «η γέννα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την τεχνολογία, το υπέροχο ένστικτο της μητρότητας όλο και συμπιέζεται» αναφέρει ο σύλλογος στην ιστοσελίδα του. «Η γέννα έχει πλέον γίνει ιατρική πράξη και οι γυναίκες υποβάλλονται σε μια σωματική, ψυχολογική και οικονομική δοκιμασία που επηρεάζει όλη την οικογένεια αλλά κυρίως την υγεία και την ανάπτυξη του ίδιου του μωρού» καταλήγει.

Ακριβή μου εγκυμοσύνη

* Προγεννητικός έλεγχος ως 2.600 ευρώ.

* Φυσιολογικός τοκετός από 5.500 ως 14.000 ευρώ ή με καισαρική κόστος γέννας + 1.000 ευρώ.

* Φύλαξη βλαστοκυττάρων 1.200 ευρώ.

Θεωρώ τον εαυτό μου εξαιρετικά τυχερό. Δεν είναι και λίγο να είσαι προγραμματισμένη να γεννήσεις το πρώτο σου παιδί παραμονές Δεκαπενταύγουστου και ο γιατρός σου να είναι εκεί στο πλευρό σου (και όχι στη Μύκονο), όπως και η μαία σου (άσπρη άσπρη), και να επιμένει 12 ώρες και βάλε μετά, να γεννήσεις φυσιολογικά, να κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να μην σε βάλει στο χειρουργείο για καισαρική και να ξεμπερδεύει, όπως τόσοι άλλοι συνάδελφοί του, ημέρες που είναι… Αλλά και στο δεύτερο παιδί, γέννησα φυσιολογικά, σε έξι ώρες, με κινηματογραφική ροή και όλους τους προβολείς στραμμένους πάνω μας… Στο χειρουργείο στην τελική πράξη.

Απίθανες δικαιολογίες

Ας είναι καλά ο Ιάσονας και η Δήμητρα… Να μην πούμε και τα επώνυμα και τους φέρουμε σε δύσκολη θέση. Είναι απίστευτο τι ακούει κανείς από γυναίκες σε ενδιαφέρουσα που είτε από δική τους ανασφάλεια, είτε εξαιτίας των γιατρών που έχουν επιλέξει, η καισαρική αποτελεί όχι λύση ανάγκης, αλλά… μονόδρομο. «Εχω μυωπία…», λέει η μία. Τι λες; Κι εγώ και δεν έβγαλα καν τους φακούς μου την ώρα του τοκετού… «Είναι τυλιγμένο με τον λώρο…» Σοβαρά; Και η κόρη μου είχε διπλή περιτύλιξη του ομφάλιου λώρου και όλα καλά, με τον σωστό χειρισμό γιατρού και μαίας… «Μα, είναι το τρίτο παιδί…».

Υπάρχουν πολλές δικαιολογίες. Δεν είναι μόνο ότι οι καισαρικές στοιχίζουν πιο πολύ, είναι ότι θέτουν σε κίνδυνο τόσο την υγεία των μητέρων όσο και των παιδιών. Και δεν μιλάμε φυσικά για τις περιπτώσεις εκείνες που κρίνεται απαραίτητη η… τομή αλλά για την ευκολία με την οποία μια γυναίκα σήμερα οδηγείται στο χειρουργείο. Αλλά και πάλι δεν είναι αυτό το θέμα μας. Το θέμα μας είναι η βιομηχανία μωρών, τα μαιευτήρια της χώρας που λειτουργούν σαν πεντάστερα ξενοδοχεία με αστεία υποδομή, θλιβερό σέρβις, πράγματα για τα οποία κανείς δεν μιλάει. Γιατί, όταν είσαι έγκυος, διαβάζεις δεκάδες βιβλία, προετοιμάζεσαι όσο μπορείς και όσο αντέχεις, ξέρεις ότι ετοιμάζεσαι για μια μεγάλη περιπέτεια, που εύχεσαι ότι θα έχει αίσιο τέλος και θα έχει, αλλά τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την ίδια την εμπειρία.

Οταν μπαίνεις στο ιδιωτικό μαιευτήριο, νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε mall. Και αγοραφοβικός να μην είσαι, κάτι παθαίνεις. Πού να πηγαίνεις και για εγκλεισμό, για τέσσερις τουλάχιστον ημέρες, γνωρίζοντας ότι θα δώσεις μια περιουσία για να γεννήσεις το παιδί σου. Εκτός κι αν δεν σε πειράζει να μείνεις σε πεντάκλινο, να έχεις τον πόνο σου και να τον μοιράζεσαι μαζί με άλλες γυναίκες που η καθεμία κουβαλάει τη δική της χαρά ή το δράμα. Βάλτε και τους συγγενείς, τους φίλους, το μωρό, το προσωπικό, πάρτι θα κάνουμε. Αν δε έχεις και ιδιωτική ασφάλιση, κλείνεις το μονόκλινο, για να μπορεί να κοιμηθεί κι ένας δικός σου άνθρωπος για βοήθεια…

Βοήθεια; Πριν ακόμη γίνει επισήμως η εισαγωγή, για πρόκληση οδυνών, αφού είχα μπει στον δέκατο μήνα και η κόρη μου δεν έλεγε να βγει, η κοπέλα στην είσοδο απαίτησε να βγάλω τα μικροσκοπικά διαμαντάκια από τα αυτιά μου που τα φορούσα για γούρι… Είχα φτιάξει ένα μικρό σακίδιο για να το πάρω μαζί μου, με ένα μικρό αρκουδάκι (δώρο της αδερφής μου για παρέα), το iPod με χαρούμενα τραγούδια για να μην ακούω τις άλλες γυναίκες που ούρλιαζαν (και έβριζαν) από τους διπλανούς θαλάμους, ένα εμφιαλωμένο νερό (για να πίνω) και ένα ιαματικό (για να ψεκάζομαι), ένα βούτυρο κακάο γιατί στη διάρκεια του τοκετού στεγνώνουν τα χείλη… Ομως και αυτά ακόμη ήθελαν να μου τα κατασχέσουν. Και έπρεπε να δώσω μάχη, για να τα κρατήσω, ή έστω ορισμένα από αυτά και να πω ότι έχω συνεννοηθεί με τον γιατρό μου και να παρέμβει και ο γιατρός πατέρας μου, παρών (ευτυχώς) σε όλη τη διαδικασία. Ούτε φυλακισμένη…

Και μπορεί όλα αυτά να μοιάζουν μικρά ή αστεία, αλλά φανταστείτε τον εαυτό σας γυμνό ή ημίγυμνο, καλωδιωμένο, με πόνους, ανάμεσα σε αγνώστους, αγέλαστους νοσηλευτές… Για ώρες καθηλωμένο σε ένα λευκό δωμάτιο πάνω σε ένα κρεβάτι, με καλώδια για να ακούς το μωρό, να σε γυρίζουν 360 μοίρες, να νομίζεις ότι έχει σταματήσει ο χρόνος. Θυμάμαι ότι είχα αγωνία, αν θα ήμουνα μόνη μου στον θάλαμο τοκετού. Και τελικά με οδήγησαν σε ένα δωμάτιο που ήταν μια κυρία που… έσκουζε, είχε χάσει την ψυχραιμία της και κανείς δεν μπορούσε να την ηρεμήσει. Αν δεν με άλλαζαν δωμάτιο, θα γινόμασταν δύο οι «υστερικές».

Και στην ανάνηψη; Που δεν θες να κοιμηθείς, είσαι εξαντλημένη, τα έχεις 400 και το μόνο που ονειρεύεσαι να πας στο δωμάτιο σου, στους δικούς σου ανθρώπους, να πάρεις αγκαλιά το μωρό σου και τελικά μένεις για δύο τουλάχιστον ώρες (αν δεν σε ξεχάσουν), στη μέση του πουθενά, με την Παναγία απέναντι, ένα (χαλασμένο) ρολόι, έναν τύπο που καθάριζε το αίμα από τα ντουλάπια και με πλάτη σε νοσηλεύτριες που έψαχναν απεγνωσμένα αναισθησιολόγο, αλλά εκείνος και είχε φύγει και είχε κλείσει το κινητό του.

Η επόμενη μέρα

Την επόμενη μέρα είμαι μόνη με το νεογέννητο μωρό. Στο μονόκλινο που λέγαμε. Η πόρτα κλειστή. Κυρία λοιπόν εισβάλλει απρόσκλητη σαν γιατρός του νοσοκομείου, διαιτολόγος, διατροφολόγος, ή κάτι τέτοιο, για να μου πουλήσει πρόγραμμα αδυνατίσματος. Οταν της είπα ότι δεν με ενδιαφέρει, ότι είχα βάλει μόλις 9 κιλά και θα έβγαινα με το τζιν μου από το μαιευτήριο, εκείνη με κοίταξε απαξιωτικά και μου είπε: «Δεν είναι κρίμα να μείνετε με κοιλιά και ραγάδες;» δεν ξέρω ποια ήταν η απάντησή μου αλλά σε δευτερόλεπτα είχε βγει από το δωμάτιο. Και είχε πάει στο διπλανό. Με τους χάρτινους τοίχους μπορούσες να ακούσεις κάθε συζήτηση. Μαμά και κόρη αγόρασαν όλα τα προϊόντα που τους πούλησε, από γνωστές εταιρείες καλλυντικών, για όλα τα… κακά της μοίρας τους. Φαντάσου λοιπόν να μην έχεις βάλεις 9 αλλά 29 κιλά. Και να έχεις μόλις γεννήσει. Με την ψυχολογία της λεχώνας. Φουντάρεις ή δεν φουντάρεις από το 8ο; Υπάρχουν και χειρότερα. Θυμάμαι την εμπειρία φίλης μου που «έχασε» το πρώτο της μωρό και την έπαιρναν στη διάρκεια της νοσηλείας της τηλέφωνο στο δωμάτιο για να τη «συγχαρούν» και να της πουλήσουν από πάνες μέχρι ζυγαριές. Δεν τους έβρισε. Δεν είχε το κουράγιο…

Της Σαντυς Τσαντακη από την εφημερίδα “Καθημερινή” 13-9-08

Reuters

Τα μωρά που γεννιούνται με καισαρική τομή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν άσθμα σε σύγκριση με εκείνα που έρχονται στον κόσμο με φυσιολογικό τοκετό, ανακοίνωσαν πρόσφατα Νορβηγοί ερευνητές, οι οποίοι μελέτησαν αυτή τη σχέση σε μεγάλης κλίμακας μελέτη.

Ο δρ Mette C. Tollanes, του Πανεπιστημίου Bergen στη Νορβηγία και οι συνάδελφοί του ερεύνησαν τον τρόπο τοκετού σε 1,7 εκατομμύρια γεννήσεις που αναφέρθηκαν στο ληξιαρχείο γεννήσεων της Νορβηγίας μεταξύ 1967 και 1998. Χρησιμοποίησαν στοιχεία του ληξιαρχείου από το National Insurance Scheme της Νορβηγίας για να καθορίσουν τον αριθμό των παιδιών, τα οποία μέχρι την ηλικία των 18 ετών ή τη χρονιά του 2002, εκδήλωσαν σοβαρό άσθμα.

Μεταξύ 1967 και 1998, οι γιατροί κατέγραψαν ότι ο κίνδυνος εκδήλωσης άσθματος ήταν περίπου 50% υψηλότερος μεταξύ των παιδιών που γεννήθηκαν με καισαρική τομή σε σύγκριση με τα παιδιά που γεννήθηκαν φυσιολογικά. Διαπίστωσαν ακόμα 19% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άσθματος μεταξύ των παιδιών που γεννήθηκαν φυσιολογικά, αλλά με τη χρήση βοηθητικών ιατρικών εργαλείων (π.χ. λαβίδες).

Απροσδόκητες διαφορές

Από το 1988 έως το 1998, όταν στο ληξιαρχείο γεννήσεων ορίστηκαν οι επείγουσες και προγραμματισμένες καισαρικές, τότε καταγράφηκαν απροσδόκητες διαφορές. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι επείγουσες καισαρικές έφεραν υψηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης άσθματος (59%) απ’ ό,τι οι προγραμματισμένες καισαρικές (42% αυξημένος κίνδυνος). Οι φυσιολογικοί τοκετοί που έγιναν με τη βοήθεια εργαλείων έφεραν έναν αυξημένο κατά 14% κίνδυνο άσθματος, στη διάρκεια αυτής της 10χρονης περιόδου.

Συνολικά, τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν τη σχέση μεταξύ καισαρικής τομής και της μελλοντικής ανάπτυξης άσθματος, τόνισαν ο δρ Tollanes και οι συνάδελφοί του, «ωστόσο οι λόγοι που βρίσκονται πίσω απ’ αυτή τη σχέση πρέπει ακόμη να διερευνηθούν».

Δύο θεωρίες

Σύμφωνα με τον δρα Tollanes, υπάρχουν δύο θεωρίες σχετικές με το γιατί οι καισαρικές μπορεί να προκαλούν άσθμα. «Η πρώτη είναι ότι τα μωρά που γεννιούνται με καισαρική τομή δεν εκτίθενται στα βακτήρια της μητέρας τους στη διάρκεια του τοκετού, η άλλη θεωρία είναι ότι τα βρέφη που γεννιούνται με καισαρική τομή αντιμετωπίζουν περισσότερα αναπνευστικά προβλήματα μετά τον τοκετό, γιατί είναι λιγότερο εκτεθειμένα στις ορμόνες του στρες και στη συμπίεση του στήθους, με δεδομένο ότι αυτοί οι μηχανισμοί συμβάλλουν στο άδειασμα των πνευμόνων από το αμνιακό υγρό. Ισως αυτό να επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργία του πνεύμονα, μακροπρόθεσμα».

Ωστόσο, το γεγονός ότι η επείγουσα καισαρική τομή ασκεί ισχυρότερη επίδραση στον κίνδυνο εκδήλωσης άσθματος απ’ ό,τι η προγραμματισμένη καισαρική τομή δεν μπορεί να εξηγηθεί εύκολα απ’ αυτές τις θεωρίες,κατέληξε ο δρ Tollanes.

“Καθημερινή” 3/8/08

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_03/08/2008_279780

Ενας στους δύο τοκετούς στα ιδιωτικά μαιευτήρια της χώρας μας γίνονται με καισαρική τομή. Στην Ελλάδα καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό καισαρικών τομών στην Ευρώπη, ορισμένες εκ των οποίων είναι «αχρείαστες» και γίνονται κυρίως για την «ευκολία» υποψήφιων μητέρων και γυναικολόγων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία της Ενωσης Μαιευτήρων-Γυναικολόγων, στην Ελλάδα το ποσοστό των καισαρικών τομών επί του συνόλου των τοκετών στην Ελλάδα υπολογίζεται στο 40% και είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη. Η συχνότητα με την οποία διενεργούνται οι καισαρικές τομές στα ιδιωτικά μαιευτήρια είναι μεγαλύτερη και το σχετικό ποσοστό πλησιάζει το 50%, ενώ στα δημόσια νοσοκομεία είναι περίπου 30%-35%.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας στο ΑΠΘ κ. Βασίλης Ταρλατζής, επισημαίνει στην «Κ»: «η μεγάλη συχνότητα των καισαρικών στην Ελλάδα έχει διάφορες εξηγήσεις. Αφενός αποτελεί μια τυπική έκφραση αυτού που ονομάζεται αμυντική ιατρική. Υπάρχει έντονη η αίσθηση ότι ο αριθμός των αγωγών κατά των γυναικολόγων για ατυχή συμβάντα κατά τη διάρκεια της γέννας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, γεγονός που κάνει πολλούς συναδέλφους να αποφασίζουν ευκολότερα την καισαρική τομή, προκειμένου να αποφύγουν ενδεχόμενο πρόβλημα κατά τη διάρκεια ενός δύσκολου τοκετού». Μάλιστα, το γεγονός ότι στα ιδιωτικά νοσοκομεία είναι υψηλότερο το ποσοστό των καισαρικών αποδίδεται από μερικούς στο φαινόμενο της αμυντικής ιατρικής.

Επιπλέον, πολλές γυναίκες ζητούν οι ίδιες την καισαρική τομή για λόγους «ευκολίας» (είτε προγραμματισμού είτε αποφυγής των οδυνών κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού). «Σε αυτές τις περιπτώσεις», τονίζει ο κ. Ταρλατζής, «οι γιατροί οφείλουν να ενημερώνουν τις υποψήφιες μητέρες ότι η καισαρική τομή είναι χειρουργική επέμβαση με πιθανότητα μετεγχειρητικών επιπλοκών». Το θέμα της «ευκολίας», ισχύει τόσο για τις υποψήφιες μητέρες όσο και για τους ίδιους τους γυναικολόγους πολλοί εκ των οποίων προτιμούν να έχουν συγκεκριμένο πρόγραμμα.

Στον παράγοντα ηλικία της εγκύου, αναφέρεται μιλώντας στην «Κ» ο κ. Γιώργος Αλεξανδράκης, μέλος του Δ. Σ. της Ενωσης Μαιευτήρων-Γυναικολόγων Ελλάδος και διευθυντής του Τμήματος Ιατρικής του Εμβρύου στο «ΙΑΣΩ». Οπως τονίζει, οι Ελληνίδες αργούν να τεκνοποιήσουν αφού έχουν μπει δυναμικά στον στίβο της επαγγελματικής καριέρας. Ετσι, πλέον η μέση ηλικία του πρώτου τοκετού είναι τα 33 έτη, οπότε αυξάνονται εξ ορισμού οι πιθανότητες για καισαρική τομή.

Αλλη μια αιτία αφορά την ευρεία εφαρμογή των μεθόδων υποβοήθησης της αναπαραγωγής. Εκτιμάται ότι το 2%-3% των Ελληνόπουλων γεννιούνται με τη βοήθεια μίας τέτοιας μεθόδου. Σε αυτές τις περιπτώσεις η εγκυμοσύνη θεωρείται ιδιαίτερα πολύτιμη για το ζευγάρι, καθώς συνήθως έχουν προηγηθεί πολλές προσπάθειες, και έτσι συχνά οδηγούνται στην καισαρική.

Το υψηλότερο κόστος μίας καισαρικής τομής έναντι ενός φυσιολογικού τοκετού και της αμοιβής του γυναικολόγου έχει ενοχοποιηθεί για την αύξηση των καισαρικών στη χώρα μας. Το κόστος αυτό τα τελευταία χρόνια τείνει να εξισορροπηθεί, και όπως επισημαίνει ο κ. Αλεξανδράκης, η διαφορά είναι πλέον πολύ μικρή. Είναι ενδεικτικό ότι σε μεγάλο ιδιωτικό μαιευτήριο ο φυσιολογικός τοκετός στην πρώτη θέση χρεώνεται 4.720 ευρώ και η κασαρική τομή 4.930 ευρώ. Στα τρίκλινα δωμάτια οι αντίστοιχες τιμές είναι 1.890 και 2.030 ευρώ.

Ο κ. Ταρλατζής καταλήγει «θα πρέπει γιατροί και υποψήφιες μητέρες να ακολουθούν αυτό που έχει προβλέψει η φύση. Η καισαρική τομή, δεν είναι κάτι το φοβερό αλλά θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις».

«Κατά παραγγελία» το 60% στη Βραζιλία

Το υψηλό ποσοστό των καισαρικών επί του συνόλου των τοκετών απασχολεί όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνει έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, ο αριθμός των καισαρικών έχει αυξηθεί σημαντικά σε όλες τις χώρες-μέλη του τις τελευταίες δεκαετίες. Ειδικότερα, το 2002 ο μέσος όρος των καισαρικών μεταξύ 24 χωρών-μελών (σ. σ. δεν συμπεριλαμβάνονται στοιχεία από την Ελλάδα) ήταν 21%, έναντι του 13% το 1990. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Κορέα (39,2%), την Ιταλία (36%) και το Μεξικό (33,6%). Στον αντίποδα βρίσκονται η Ολλανδία, η Τσεχία και η Νορβηγία (από 13,5% έως 16%). Πάντως, όπως είπε στην «Κ», ο κ. Γιώργος Αλεξανδράκης, μέλος του Δ. Σ. της Ενωσης Μαιευτήρων-Γυναικολόγων Ελλαδος, το υψηλότερο ποσοστό των καισαρικών τομών παρατηρείται στη Βραζιλία (φτάνει ακόμα και το 60%) όπου έχει επικρατήσει η λογική των «κατά παραγγελία» καισαρικών από τις υποψήφιες μητέρες.

“Καθημερινή” 21/1/07

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_27/01/2007_213767

«Ημουν η μόνη σε θάλαμο με άλλες πέντε που γέννησα με φυσιολογικό τοκετό». «Γιατρός “υπερηφανεύτηκε” μπροστά μου ότι από 72 εγκύους “έβγαλε” 70 καισαρικές». «Οι γυναίκες πάνε στους γυναικολόγους σαν πρόβατα επί σφαγή». Δεν χωρά αμφιβολία: οι καισαρικές παρουσιάζουν κατακόρυφη –και ύποπτη– αύξηση στη χώρα μας. Μολονότι σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το ποσοστό των καισαρικών στην Ελλάδα ανέρχεται στο 24% (με ευρωπαϊκό μέσο όρο 17,8%), η έρευνα της «Κ» αποκαλύπτει ότι τουλάχιστον στα μεγάλα μαιευτήρια της χώρας (δημόσια και ιδιωτικά), πάνω από ένας στους δύο τοκετούς γίνεται σήμερα με καισαρική τομή.

Ειδικότερα: Στο Γενικό Νοσοκομείο – Μαιευτήριο «Ελενα Βενιζέλου» διενεργούνται κάθε χρόνο περίπου 6.800 τοκετοί, εκ των οποίων το 52% με καισαρική.

Στην Α΄ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών στο «Αλεξάνδρα», το 41,1% των τοκετών που διενεργήθηκαν την πενταετία 2001-2005 ήταν με καισαρική.

Στο Μαιευτήριο «Ιασώ», το 2006 πραγματοποιήθηκαν 14.633 τοκετοί, εκ των οποίων το 52% με καισαρική. Το σχετικό ποσοστό το 2002 ήταν 44%. Στα Μαιευτήρια «Λητώ» και «Μητέρα», επίσης, σε σύνολο 16.000 τοκετών το 2006, το ποσοστό των καισαρικών ανήλθε σε 48%.

Γιατί στην Ελλάδα επιλέγεται τόσο συχνά ο «χειρουργικός» τοκετός, την ώρα που στα μεγάλα μαιευτήρια της Ευρώπης οι γιατροί έχουν κατορθώσει να περιορίσουν τον αριθμό των καισαρικών σε κάτω από 15%;

Δεν είναι εύκολο να αποδειχθεί ότι οι λόγοι είναι οικονομικοί, αν και είναι γεγονός ότι τόσο το μαιευτήριο όσο και ο μαιευτήρας «χρεώνουν» κατά κανόνα περισσότερα στην περίπτωση καισαρικής. Οι περισσότεροι γιατροί, όπως είναι φυσικό, απορρίπτουν οποιαδήποτε τέτοια υπόνοια. Οπως τονίζει μάλιστα στην «Κ» ο καθηγητής Μαιευτικής – Γυναικολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Αριστείδης Αντσακλής, «πολλοί γυναικολόγοι δηλώνουν εξαρχής στην υποψήφια μητέρα ότι όπως και να γίνει ο τοκετός, αυτοί θα λάβουν την ίδια αμοιβή, προκειμένου να μην κατηγορηθούν ότι έκαναν καισαρική για να πάρουν περισσότερα χρήματα». Από την άλλη, μία από τις πλέον έμπειρες μαιευτήρες της Ελλάδας (που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία της) δηλώνει στην «Κ»: «Οι υποψίες θα διαλύονταν εάν όλοι οι γυναικολόγοι είχαν το ήθος να λαμβάνουν την ίδια αμοιβή είτε κάνουν καισαρική είτε φυσιολογικό τοκετό». Η ίδια λαμβάνει το ποσό των 2.500 ευρώ και στις δύο περιπτώσεις. «Με κοροϊδεύουν για το τιμολόγιό μου. Ορισμένοι γιατροί χρεώνουν όσα και το μαιευτήριο. 15.000 ευρώ το lux δωμάτιο; 15.000 ευρώ και εκείνοι. Μα υπάρχει lux ιατρική;».

Πάντως, ακόμη και αν η αμοιβή του γιατρού δεν αλλάζει, αλλάζει η τιμή του δωματίου. Σε μεγάλο ιδιωτικό μαιευτήριο της Αθήνας, ενώ ο φυσιολογικός τοκετός σε τρίκλινο κοστίζει 1.900 ευρώ και σε μονόκλινο 4.750 ευρώ, εάν γίνει καισαρική οι τιμές διαμορφώνονται στα 2.050 και 4.950 ευρώ αντίστοιχα. Η «σουίτα» κοστίζει 10.820 ευρώ στον φυσιολογικό τοκετό και 11.500 ευρώ στην καισαρική.

Εύκολος προγραμματισμός

Ενα από τα «κίνητρα» για την προτίμηση της καισαρικής από τους γιατρούς είναι το γεγονός ότι αυτή προγραμματίζεται εύκολα, σε αντίθεση με τον φυσιολογικό τοκετό. Σε μία ημέρα ένας γνωστός μαιευτήρας μπορεί να «κλείσει» έως και πέντε καισαρικές. Δύσκολα θα μπορούσε να γίνει το ίδιο με φυσιολογικούς τοκετούς. Μαία σε μεγάλο δημόσιο μαιευτήριο της χώρας αναφέρει στην «Κ»: «Με τα αυτιά μου έχω ακούσει μαιευτήρα να “υπερηφανεύεται” ότι από τις 72 γυναίκες που χειρίστηκε σε μία χρονιά, “έβγαλε” 70 καισαρικές».

Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι και οι γυναίκες σήμερα είτε από κακή ενημέρωση είτε από φόβο ζητούν να κάνουν καισαρική.

Προφανώς, συντρέχουν και ιατρικοί λόγοι για την αύξηση των καισαρικών. Καταλυτικός παράγοντας είναι η αύξηση της ηλικίας των εγκύων. Σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, οι τοκετοί από γυναίκες της ηλικιακής ομάδας 25-29 μειώθηκαν από 34.000 το 2000 σε 32.000 το 2005. Αντίστροφα, οι τοκετοί γυναικών της ηλικιακής ομάδας 30-34 αυξήθηκαν από 32.000 το 2000 σε 34.000 το 2005. Στο μαιευτήριο «Ιασώ» ο αριθμός των γυναικών ηλικίας 36-40 αυξήθηκε κατά 31% από το 2002 έως το 2006. Στα μαιευτήρια «Μητέρα» και «Λητώ», αντίστοιχα, το 40% των τοκετών του 2006 αφορούσαν γυναίκες άνω των 35. Οπως εξηγεί ο κ. Αντσακλής, πλέον πολλές γυναίκες αποφασίζουν να κάνουν παιδί αφού έχουν καθιερωθεί επαγγελματικά. Τότε όμως στενεύουν τα περιθώρια να κάνουν πολλά παιδιά. Αρα το ένα θεωρείται «πολύτιμο». Επιπλέον, οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας πιο συχνά παρουσιάζουν υπέρταση, διαβήτη και άλλες παθήσεις, επιβάλλοντας την καισαρική.

Η αύξηση των εξωσωματικών επηρεάζει επίσης την αναλογία υπέρ των καισαρικών. Υπολογίζεται ότι πάνω από 5.000 παιδιά συλλαμβάνονται ετησίως από εξωσωματική, το 90% των οποίων γεννιούνται με καισαρική. Και εάν τα παιδιά των γυναικών άνω των 35 θεωρούνται πολύτιμα, αυτά θεωρούνται… πολυτιμότερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τους 16.000 τοκετούς που πραγματοποιήθηκαν το 2006 στα μαιευτήρια «Λητώ» και «Μητέρα», οι 1.500 προέρχονταν από κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης. Με την εξωσωματική έχει αυξηθεί και ο αριθμός των πολύδυμων κυήσεων, που επίσης αποτελεί ένδειξη για καισαρική τομή.

Αυτό πάντως που επισημαίνουν όλοι οι γυναικολόγοι είναι η «ποινικοποίηση της ιατρικής». Οπως λέει στην «Κ» ο αναπληρωτής καθηγητής Μαιευτικής – Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής στο ΑΠΘ, κ. Βασίλης Ταρλατζής, «σύμφωνα με τις ασφαλιστικές εταιρείες, οι γυναικολόγοι είναι πρώτοι στη λίστα των γιατρών για τους οποίους κατατίθενται αγωγές, με αποτέλεσμα πολλοί να μη διακινδυνεύουν ενδεχόμενες επιπλοκές κατά τον τοκετό και να καταφεύγουν ευκολότερα στην καισαρική τομή. Είναι καθαρή έκφραση “αμυντικής ιατρικής”».

Μείωση θνησιμότητας

«Ο γιατρός είναι πάντα εν αδίκω είτε κάνει την καισαρική είτε όχι», σημειώνει ο κ. Αντσακλής. «Σήμερα συμβαίνει κάτι και κατηγορούν τον γιατρό γιατί δεν έκανε καισαρική. Αν δεν συμβεί τίποτα, λένε γιατί της έκανε καισαρική. Επομένως, δεν βγάζεις άκρη. Αυτό που εν τέλει μετράει είναι η περιγεννητική θνησιμότητα και νοσηρότητα των νεογνών στην Ελλάδα, η οποία έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία (από 24 θανάτους νεογνών ανά 1.000 τοκετούς, σε 7:1000). Αυτό είναι πρόοδος για την Ελλάδα και το τίμημα αυτής πιθανόν να είναι και οι καισαρικές τομές». Οπως λέει στην «Κ» ο κ. Γ. Φαρμακίδης, διευθυντής της Στ΄ Μαιευτικής Κλινικής στο «Ελενα Βενιζέλου», πρόεδρος της Εταιρείας Εμβρυομητρικής Ιατρικής και καθηγητής στο Πανεπιστήριο Stonybrook της Νέας Υόρκης, στο «Ελενα», το 60% των καισαρικών τομών αφορούν προηγηθείσες καισαρικές, που σημαίνει 15 τέτοιες περιπτώσεις την ημέρα. «Οι πολλαπλές καισαρικές», επισημαίνει, «έχουν σοβαρές επιπλοκές, γεγονός που δεν γνωρίζουν στον βαθμό που θα έπρεπε οι γυναίκες».

Σύμφωνα με τον κ. Φαρμακίδη, «στο εξωτερικό εάν μία γυναίκα στο πρώτο της παιδί έχει κάνει καισαρική, οι γιατροί φροντίζουν στην επόμενη κύηση να γίνει κολπικός τοκετός. Ωστόσο, στην Ελλάδα σπάνια γίνεται αυτό».

Οι έγκυοι πηγαίνουν στον γιατρό σαν πρόβατα επί σφαγή, παντελώς ανενημέρωτες

«Το ρήμα “γεννώ” είναι ενεργητικής φωνής. Στην Ελλάδα το έχουμε κάνει παθητικής φωνής». Σαφές το υπονοούμενο που αφήνει στην «Κ» η κ. Καλλιόπη Μάλφα, πρόεδρος του Επιστημονικού Συλλόγου Μαιών Μαιευτών Αθηνών. «Προφανώς υπάρχει αύξηση των καισαρικών στη χώρα μας και μάλιστα υψηλότερη από τις υπόλοιπες χώρες. Προφανώς και αυτό είναι σε ένα βαθμό επιλογή των γιατρών». Για την κ. Μάλφα, στους λόγους για τους οποίους οι μαιευτήρες επιλέγουν το χειρουργείο περιλαμβάνονται η μικρότερη διάρκεια της καισαρικής σε σχέση με τον φυσιολογικό τοκετό, το γεγονός ότι οι νέοι γιατροί «τη γνωρίζουν καλύτερα και νιώθουν πιο σίγουροι με αυτή» και ο διάχυτος φόβος που αισθάνονται για το αποτέλεσμα της κύησης. «Διακινδυνεύουν με ένα δικαστήριο να χάσουν τα πάντα». Μερίδιο ευθύνης πάντως φέρουν και οι γυναίκες. «Αν οι γυναίκες αρχίσουν να ζητούν να γεννήσουν φυσιολογικά, οι γιατροί θα συμμορφωθούν. Σήμερα πηγαίνουν στον γιατρό σαν πρόβατα επί σφαγή, παντελώς ανενημέρωτες. Δεν γνωρίζουν ότι περισσότερα από τα μισά παιδιά που γεννιούνται με φυσιολογικό τοκετό έχουν περιτύλιξη με τον ομφάλιο λώρο. Ή ότι οι πιθανότητες περιγεννητικής θνησιμότητας στην καισαρική είναι κατά 3,6% περισσότερες». Η κ. Μάλφα κάνει λόγο και για τη νέα –κατευθυνόμενη όπως τη χαρακτηρίζει– «μόδα» της καισαρικής εξ επιλογής. «Πολλές γυναίκες, αν μπορούσαν, θα ζητούσαν να τους φέρουν το μωρό έξω από το σπίτι χωρίς να κάνουν τίποτα». Αναφέρει ότι στις γέννες στις οποίες υπάρχει παρουσία μαίας, η οποία έχει παρακολουθήσει τη γυναίκα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τα ποσοστά των καισαρικών είναι πολύ χαμηλότερα. (Το «δικό» της ποσοστό είναι 15%.) «Η μαία βοηθά τη γυναίκα να προετοιμαστεί για τον τοκετό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται». Γιατί όμως είναι προτιμότερος ο φυσιολογικός τοκετός; «Ο τρόπος με τον οποίο γεννά η γυναίκα το παιδί της ορίζει σε μεγάλο βαθμό τη σχέση που θα διαμορφώσει μαζί του. Επίσης, όταν γεννιέται ένα παιδί φυσιολογικά, παίρνει μικρόβια από τη μητέρα, τα οποία αποτελούν “προίκα” του. Στην καισαρική παίρνει μικρόβια του περιβάλλοντος, τα οποία δεν είναι φιλικά προς το σώμα του. Η διαδικασία του φυσιολογικού τοκετού δίνει τη δυνατότητα στο παιδί να βγει νικητής. Με την καισαρική, το παιδί βγαίνει ξαφνικά στον αέρα χωρίς να έχει προετοιμαστεί από τις συστολές της μήτρας». «Μη φοβάστε», είναι το μήνυμα της κ. Μάλφα στις Ελληνίδες. «Η φύση προστατεύει τον νέο οργανισμό. Ολα πηγαίνουν με το μέρος της νέας ζωής. Είναι πολύ σημαντικό να έχεις εμπιστοσύνη στο μωρό που έχεις μέσα σου. Είναι υπέροχο συναίσθημα να δίνεις ζωή. Κρίμα που δεν το επιλέγουν».

Με έσωσε η μαία

«Ακόμα δεν την ετοίμασες για καισαρική;», ρωτάει ο γιατρός τη μαία. «Είκοσι τριών ετών και θα τη σφάξεις;» απαντά εκείνη. Οταν η –24χρονη σήμερα– Σταυρούλα Μπ. άκουσε τον συγκεκριμένο διάλογο από τη μισάνοιχτη πόρτα του δωματίου της σάστισε. Εως εκείνη τη στιγμή, πίστευε ακράδαντα ότι η καισαρική ήταν μονόδρομος στην περίπτωσή της. Αυτό τουλάχιστον της είχε πει ο γιατρός τρεις ημέρες νωρίτερα, στο τελευταίο τους ραντεβού. «Ο υπέρηχος είχε δείξει περιτύλιξη του ομφάλιου λώρου. Εως τότε δεν είχαμε κάνει καμία συζήτηση για καισαρική. Εκείνη την ημέρα όμως μου λέει ο γιατρός: “Πάμε κατά 99% για καισαρική. Θα σου κλείσω ραντεβού για το Σάββατο”. Ηταν Πέμπτη, θυμάμαι», λέει η ίδια στην «Κ».

Πράγματι, το Σάββατο, η Σταυρούλα έκανε εισαγωγή στο μαιευτήριο και περίμενε την ώρα που θα κατέβαινε στο χειρουργείο για την προκαθορισμένη επέμβαση. Εως ότου εξετάστηκε από τη μαία. «Ούτε με ήξερε, ούτε την ήξερα. Οταν όμως της είπα ότι πάω για καισαρική, γούρλωσε τα μάτια. Μου εξήγησε ότι η περιτύλιξη του ομφάλιου λώρου είναι κάτι πολύ συνηθισμένο. “Θα το γυρνάω εγώ το παιδί και θα βγει φυσιολογικά”, μου είπε. Προσπάθησε να μη δείξει εκνευρισμένη με τον γιατρό, αλλά αμέσως μετά τους άκουσα να διαπληκτίζονται στον διάδρομο». Τελικά, με την επιμονή της έμπειρης μαίας, η Σταυρούλα γέννησε με φυσιολογικό τοκετό. «Ημουν σε ένα θάλαμο με πέντε άλλες γυναίκες. Ημουν η μόνη που γέννησα φυσιολογικά». Η Σταυρούλα πλήρωσε 3.500 ευρώ συνολικά (μαιευτήριο και αμοιβή γιατρού). Για την καισαρική, ο μαιευτήρας είχε ζητήσει 500 ευρώ επιπλέον.

Ο γιατρός πίεζε…

Η Μαρίνα Λ., 36 ετών, επίσης αιφνιδιάστηκε όταν ο γιατρός τής μίλησε για καισαρική. «Το φοβόμουν ότι θα μου το ανέφερε ίσως και λόγω της ηλικίας μου. Ωστόσο, η εγκυμοσύνη μου ήταν μια χαρά και όπως είχε δείξει και ο τελευταίος υπέρηχος, το παιδί βρισκόταν στη σωστή θέση. Το μόνο πρόβλημα ήταν ότι το παιδί δεν είχε πάρει αρκετό βάρος, ήταν μόλις 2,5 κιλά», αναφέρει στην «Κ». Βρισκόταν στα μέσα του ένατου μήνα εγκυμοσύνης, όταν ένα βράδυ της έσπασαν τα νερά. Εως το μεσημέρι της επόμενης ημέρας, όμως, δεν είχαν αρχίσει οι πόνοι. «Ο γιατρός τότε άρχισε να… μου τα μασάει. “Αν δεν αρχίσουν οι πόνοι σύντομα”, μου λέει, “θα πρέπει να πάμε για καισαρική”. “Γιατί δεν μου βάζετε τεχνητούς πόνους;” τον ρώτησα. “Αυτό θα προκαλέσει στρες στο παιδί και δεν το θέλω”, απάντησε». Οι ώρες περνούσαν χωρίς να αλλάζει κάτι. «Δεν ήθελα να κάνω καισαρική. Οχι τόσο γιατί φοβόμουν τον πόνο –όσο να ’ναι πονάει, χειρουργείο κάνεις–, αλλά γιατί ήθελα να γεννήσω το παιδί μου φυσιολογικά, να βιώσω αυτή την εμπειρία. Ξέρω ότι αυτό είναι καλύτερο και για το μωρό», λέει η Μαρίνα. «Αποφάσισα λοιπόν να επιμείνω. Εκείνος (σ.σ.: ο γιατρός) αντιδρούσε. “Ελα, θα τελειώνεις μια ώρα αρχύτερα”, μου έλεγε. “Μα εφόσον δεν υπάρχει κάποιο πραγματικό πρόβλημα, γιατί;” τον ρωτούσα». Εν τέλει, επικράτησε η λογική – ή καλύτερα η φύση. Η Μαρίνα γέννησε φυσιολογικά. Οι μαίες τής είπαν ότι ήταν ένας από τους ευκολότερους τοκετούς που είχαν δει. Για μαιευτήριο (τρίκλινο δωμάτιο) και γιατρό, πλήρωσε 5.000 ευρώ. Δεν γνωρίζει αν θα πλήρωνε περισσότερα στην καισαρική.

Των Πεννυς Μπουλουτζα – Λινας Γιανναρου από την “Καθημερινή” 2/9/07 http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_02/09/2007_239704